Wat is iXBRL? Betekenis, verschil met XBRL en verplichting

iXBRL staat voor inline eXtensible Business Reporting Language. Het formaat combineert een leesbare jaarrekening met gestructureerde XBRL-tags in één xHTML-document, zodat het bestand zowel door mensen als door machines verwerkt kan worden. In Nederland wordt iXBRL verplicht naast het bestaande SBR-formaat voor KVK-deponering, en het is al jaren de standaard voor ESEF-rapportage door beursgenoteerde ondernemingen die rapporteren onder IFRS.

Kerngegevens

• Voor wie: alle rechtspersonen die in Nederland een jaarrekening deponeren bij de KVK, en beursgenoteerde ondernemingen op EU-gereglementeerde markten die rapporteren onder IFRS (ESEF).

• Technische kern: iXBRL is een W3C/XBRL International-standaard; de XBRL-tags worden ingebed in xHTML zodat één bestand zowel mensleesbaar als machineleesbaar is.

• Rechtsgrond NL: Boek 2 BW, Titel 9; de SBR Filing Rules (FR-NL) voor KVK-deponering.

• Format: een iXBRL-bestand heeft de extensie .xhtml of is verpakt in een Report Package (.zip).

• Regulator NL (KVK/SBR): Logius beheert de SBR-infrastructuur; KVK ontvangt de deponeringen.

• Regulator ESEF: ESMA stelt de ESEF-taxonomie vast; in Nederland houdt de AFM toezicht.

Wat is XBRL?

XBRL (eXtensible Business Reporting Language) is een open standaard voor het gestructureerd en machineleesbaar vastleggen van financiële data. In een XBRL-instance worden financiële cijfers voorzien van semantische labels uit een taxonomie: “netto-omzet”, “balanstotaal”, “eigen vermogen” enzovoort.

Een XBRL-instance is niet bedoeld om direct door mensen gelezen te worden. Het is een XML-bestand dat software nodig heeft om te interpreteren, waardoor er altijd een afzonderlijk leesbaar document nodig is naast de instance.

Voor KVK-deponeringen gebruikt Nederland al jaren XBRL via het SBR-kanaal, op basis van de NL Taxonomie die wordt beheerd door SBR Programma en XBRL Nederland.

Wat is iXBRL en waarom is het anders?

iXBRL lost het centrale probleem van XBRL op: de scheiding tussen leesbaarheid en structureerbaarheid. Bij iXBRL worden de XBRL-tags direct ingebed in een xHTML-document dat er voor mensen gewoon uitziet als een jaarrekening. Open het bestand in een browser: je ziet de opmaak, de tabellen en de tekst. Open het bestand in een XBRL-processor zoals Arelle: je ziet de getagde financiële data.

Het resultaat is één bestand met twee gezichten:

• Een leesbare jaarrekening in xHTML, bruikbaar voor publicatie op de website of als bijlage.

• Een machineleesbare XBRL-datalaag, bruikbaar voor automatische verwerking door toezichthouders, investeerders en data-aggregatoren.

Dit maakt iXBRL bijzonder geschikt voor omgevingen waar zowel openbaarmaking als geautomatiseerde verwerking vereist zijn, zoals ESEF en de toenemende digitaliseringsvereisten van KVK via SBR.

XBRL versus iXBRL: de kernverschillen

Waar kom je iXBRL in Nederland tegen?

Het is belangrijk om twee strikt gescheiden regimes te onderscheiden.

KVK-deponering onder Dutch GAAP (SBR)

Micro en kleine rechtspersonen zijn verplicht elektronisch te deponeren via SBR sinds boekjaar 2016. Middelgrote rechtspersonen zijn daartoe verplicht sinds boekjaar 2017. Grote rechtspersonen volgen; de verwachting is dat papieren deponering voor grote entiteiten mogelijk wordt afgeschaft vanaf boekjaar 2025, maar dit is een gefaseerd en gepland traject.

Vanaf boekjaar 2024 bestaat er een formaatkeuze voor deponering bij KVK: het klassieke SBR-formaat (een afzonderlijke XBRL-instance) of het iXBRL-formaat (een Europees iXBRL-bestand in xHTML). Rechtspersonen die rapporteren onder IFRS of vallen onder de CSRD-vereisten zijn verplicht het iXBRL-formaat te gebruiken.

De deponering verloopt via de SBR-infrastructuur van Logius. Middelgrote en grote rechtspersonen moeten ook een accountantsverklaring meesturen, digitaal ingediend via SBR Assurance.

ESEF-rapportage onder IFRS (beursgenoteerde ondernemingen)

ESEF staat voor European Single Electronic Format. Het is een vereiste van ESMA die geldt voor uitgevende instellingen op EU-gereglementeerde markten die hun geconsolideerde jaarrekening opstellen onder IFRS. In Nederland houdt de AFM toezicht op de naleving.

ESEF gebruikt iXBRL op basis van de ESEF-taxonomie, een uitbreiding van de IFRS-taxonomie. De primaire financiële overzichten (winst-en-verliesrekening, balans, kasstroomoverzicht en vermogensmutaties) zijn verplicht getagd vanaf boekjaar 2020. Block tagging van de toelichtingen is verplicht vanaf boekjaar 2022. Extensies op de ESEF-taxonomie moeten worden verankerd aan het dichtstbijzijnde standaard IFRS-concept. De entiteits-ID in ESEF is het LEI-nummer, niet het KvK-nummer.

⚠ Verwar ESEF niet met KVK-deponering. ESEF is uitsluitend van toepassing op geconsolideerde IFRS-jaarrekeningen van beursgenoteerde ondernemingen. KVK-deponering is voor alle Nederlandse rechtspersonen met een publicatieplicht en werkt met de NL Taxonomie en Dutch GAAP.

Hoe wordt een iXBRL-bestand gevalideerd?

De meest gebruikte open-source XBRL-processor is Arelle, gecertificeerd door XBRL International. Arelle controleert of de XBRL-tags correct zijn geformuleerd, of de concepten overeenkomen met de taxonomie, en of de berekeningen intern consistent zijn.

Voor KVK-deponeringen gelden aanvullend de SBR Filing Rules (FR-NL). Deze regels, gepubliceerd door het SBR Programma en XBRL Nederland, bepalen welke concepten verplicht zijn en welke aanvullende technische eisen gelden voor het Report Package.

Voor ESEF geldt de ESEF Conformance Suite van ESMA. Softwareleveranciers en interne teams kunnen daarmee testen of het iXBRL-bestand voldoet aan de ESEF-vereisten voordat het wordt ingediend bij de AFM of de beurs.

Verwante onderwerpen

• Hoe zet je een jaarrekening om naar XBRL of iXBRL? Een stap-voor-stap uitleg van het conversieproces, van goedgekeurd PDF-document tot gevalideerd iXBRL-bestand.

• Elektronisch deponeren: SBR of iXBRL? Wanneer kies je voor het klassieke SBR-formaat en wanneer is iXBRL de juiste keuze voor jouw deponering bij KVK.

• ESEF-rapportage en iXBRL voor IFRS-ondernemingen Alles over de ESEF-verplichting voor beursgenoteerde ondernemingen, de ESEF-taxonomie, LEI-nummers en de rol van de AFM.

Veelgestelde vragen

Wat is het verschil tussen XBRL en iXBRL?

XBRL (eXtensible Business Reporting Language) is een gestructureerd XML-formaat dat financiële data machineleesbaar maakt, maar niet direct leesbaar is voor mensen. iXBRL (Inline XBRL) combineert de XBRL-tags met een leesbaar xHTML-document in één bestand. Bij iXBRL zie je in een browser een normale jaarrekening, terwijl een XBRL-processor tegelijkertijd de getagde financiële data kan uitlezen. Het voornaamste praktische verschil is dat je bij iXBRL één bestand hebt dat aan beide vereisten voldoet, terwijl je bij klassiek XBRL een afzonderlijk leesbaar rapport nodig hebt naast de XBRL-instance.

Wat is de betekenis van iXBRL?

iXBRL is de afkorting van inline eXtensible Business Reporting Language. “Inline” verwijst naar het feit dat de XBRL-tags worden ingebed (“inline” geplaatst) in een xHTML-document, zodat leesbaarheid voor mensen en machineleesbaarheid worden gecombineerd in één bestand.

Wat is de volledige naam van iXBRL?

De volledige naam is inline eXtensible Business Reporting Language. De afkorting iXBRL wordt ook geschreven als IXBRL of Inline XBRL.

Is het verplicht om jaarstukken elektronisch te deponeren?

Ja. In Nederland is elektronische deponering via SBR verplicht voor micro en kleine rechtspersonen vanaf boekjaar 2016, en voor middelgrote rechtspersonen vanaf boekjaar 2017. Grote rechtspersonen volgen in een gefaseerd traject. De deponering verloopt via de SBR-infrastructuur van Logius naar KVK. Papieren deponering wordt voor grote entiteiten mogelijk afgeschaft vanaf boekjaar 2025, maar dit is een gepland en nog lopend traject.

Welk bestandsformaat heeft een iXBRL-bestand?

Een iXBRL-bestand is een xHTML-bestand (.xhtml of .htm) met ingebedde XBRL-tags, doorgaans verpakt in een Report Package: een ZIP-archief met het iXBRL-document en bijbehorende taxonomie-verwijzingen.

Moet ik voor ESEF dezelfde taxonomie gebruiken als voor KVK?

Nee. KVK-deponering gebruikt de NL Taxonomie (Dutch GAAP, beheerd door SBR Programma en XBRL Nederland). ESEF gebruikt de ESEF-taxonomie, een uitbreiding van de IFRS-taxonomie beheerd door ESMA. De twee regimes en taxonomieën zijn volledig gescheiden.

Doc2iXBRL bij iXBRL-conversie en -validatie

Doc2iXBRL is een platform voor accountants en financiële teams die een goedgekeurde jaarrekening (PDF of Word) moeten omzetten naar een geldig iXBRL-bestand. De software stelt automatisch XBRL-tagmappings voor op basis van de NL Taxonomie of de ESEF-taxonomie, terwijl de reviewer volledig in controle blijft over de definitieve tags. Ingebouwde Arelle-validatie en eigen pre-filing checks controleren het iXBRL-bestand voordat het wordt ingediend, zonder een KVK- of ESMA-acceptatie-uitkomst te garanderen.

Bronnen

• nl.xbrl.org: XBRL Nederland, technische documentatie NL Taxonomie en SBR Filing Rules

• sbr-nl.nl: SBR Programma, standaarden en filing rules voor elektronische deponering

• kvk.nl: Kamer van Koophandel, vereisten en processen voor deponering jaarrekening